ÜSKÜDAR FACİASI
Depremden başka Kocaeli tarihine geçmiş bir başka felaket de İzmit Körfezi’nde yaşanan “Üsküdar” faciasıdır. Havanın pırıl pırıl güneşli ve sakin olduğu 1 Mart 1958 günü öğleden sonra Denizcilik Bankası’nın Üsküdar gemisi 293 yolcusuyla İzmit iskelesinden karşı kıyıya doğru hareket etti. Körfez kıyısındaki iskeleler arasında yolcu taşımacılığı yapan Üsküdar, 1927’de Alman tezgahlarında inşa edilmiş eski bir gemiydi.Yolcuların bir bölümü,hafta sonunu evlerinde geçirmek için Karamürsel ve Gölcük’e giden öğrencilerden oluşmaktaydı. Öğrencilerin yoğunluğu nedeniyle gemiye taşıma kapasitesinden fazla yolcu alınmıştı. Körfezde ilerleyen gemi Soğucak adıyla bilinen yere geldiğinde hava birdenbire karardı ve şiddetli bir lodos fırtınası çıktı. Kaptan Mehmet Aşçı yönetimindeki gemi, hızı saatte 130 km’yi bulan bu fırtınaya dayanamayarak çok kısa bir süre içinde battı.Bu deniz kazasında ancak 21 yolcu kurtulabildi.76’sı öğrenci 272 kişi hayatını kaybetti.Olaydan sonra gemiye kapasitesinin üstünde yolcu olan görevliler ve 31 yaşında eski bir gemiyi hala seferde tutan Denizcilik Bankası suçlandı.”Üsküdar “faciasında hayatını kaybedenler için bir süre her yıl 1 Mart’ta İzmit, Gölcük ve Karamürsel’de anma töreni yapıldı. |
17 AĞUSTOS 1999 KOCAELİ DEPREMİ
Sonuçları itibariyle 17 Ağustos 1999 Kocaeli depremi Kuzey Anadolu fay hattının Gölyaka –Yalova arasındaki kısmının yırtılması sonucu oluşmuştur.Bu deprem Türkiye tarihinin en büyük can ve mal kayıpları doğuran en korkunç doğal afetlerinden biri olarak belleklerde yer almıştır.Akyazı’dan Gölcük’e kadar yaklaşık 110 km uzunluğunda yüzey kırığı gözlenmiştir.En büyük yanal yer değiştirme episantr noktasının 31 km doğusunda (Arifiye civarı) yaklaşık 5 m olarak ölçülmüştür.
Kocaeli depremi zemin sıvılaşması ve yanal yayılmalar, kara kesiminde ve Marmara Denizi ile Sapanca Gölü kıyıları boyunca meydana gelen çökmeler ve heyelanlarla yüksek bir hasar yaratmıştır.Sıvılaşma Gölcük, Sapanca ve Adapazarı bölgesinde yaygın olarak görülmüş ve özellikle Adapazarı’nda binaların yana yatmasına veya düşey olarak zemine gömülmesine yol açmasıyla yüksek hasarlara sebep olmuştur. Fay zonu boyunca yer yer kum öbekleri görülmüştür.Gölcük’te meydana gelen sıvılaşma nedeniyle bazı çok katlı binaların 10 cm kadar zemine gömüldüğü görülmüştür.Gölcük’ün doğusunda 50 cm’ye varan çökmelere rastlanmıştır.Kavaklı ve Gölcük’te oluşan heyelanlar ve çökmeleri buradaki morfolojiyi büyük miktarda değiştirmiş, bu bölgelerde denize yakın kesimler ve yapılar su altında kalmıştır.
Bölgede meydana gelen hasarların başlıca sebeplerinden biri zemin problemidir.Ancak buna karşılık, bilimsel çalışmalara dayanan projelere göre yapılan bina ve tesislerde fay hattına çok yakın oldukları halde, herhangi bir hasara rastlanılmamıştır.Değirmendere’de denize dik inen sahile yapılan yumuşak dolgunun üzerinde gerekli bilimsel çalışmalar yapılmadan inşa edilen çok katlı binalar ve dere yatağına yapılan binaların büyük bir çoğunluğu tamamen yıkılmış veya ağır hasara uğramıştır.
Derince-İzmit civarı yanal yayılma, Halıdere- Değirmendere-Gölcük kıyısal göçme, Gölcük doğusu sıvılaşma, yanal yayılma, çökme ve su baskını oluşmuştur.İzmit Körfezi’nin kuzey ve doğu kıyılarında bulunan endüstriyel limanlar sıvılaşma, yanal yayılmalar ve kıyısal denge bozulması nedeniyle hasar görmüşlerdir. Sapanca Gölü’nün kuzey kesiminde yer alan ufak bir kasaba olan Eşme’de yanal yayılma, kıyısal çökme ve heyelan görülmüştür.
Tüm bunların sonucunda da, resmi makanlara göre 17.465 ölü, 24.734 yaralı, 89.862 tamamen yıkılmış ve ağır hasarlı konut, 103.651 orta hasarlı konut, 113.899 az hasarlı konut ve yaklaşık 30.000 kullanılamayacak hale gelen işyeri ve GSMH’nin yüzde 5’inr karşılık gelen bir ekonomik kayıp meydana gelmiştir. |
